|
|
|
|
|
 |
| |
İyi Eğlenceler!
|
|
|
Türkü Hikayaleri : Yaşanmış
Türkü Hikayeleri ve Sözleri
Yozgat Sürmelisi Türküsü |
|
Yozgat şehri 1760 yılı
başlarında Bozok Yaylasının, yeşillik, etrafı
ormanlarla çevrili içinde binbir çeşit kuşun
ötüştüğü bir sahada kurulurken; Yozgat halkı o zaman
yarı göçebe ve sürülerini besleyerek hayvancılıkla
uğraşır, hayatlarını bu yoldan sağlarlardı.
Bozok yaylasında otlayan bu sürülerin birini de
Sürmeli Bey adında bir Türkmen Yörüğü otlatırdı.
Halk tarafından sevilen bu yanık sesli halk ozanı
elinde kavalı, sırtında sazı Yozgat'tan
Akdağmadeni'ne uzanan ormanların içinde sürüsünün
içinde dolaşırdı. Bazen bir çamın dibine rastlanır.
Sazının tellerini konuşturur bazen bir derenin
kenarında kavalını çalar, aşık olduğu gönlünün
sevgilisini düşünürdü.
O sevgili ki güzelliği Bozok yayla'sına yayılmış,
ahu gözlü, sürmeli kaşlı, ayyüzlü bir dilberdi.
Babası bir Türkmen beyi idi ve çok sert bir adamdı.
Sürmeli Bey, ailesini salarak, babasından sevdiğini
istetir, mağrur adam, kızını bir çobana vermeye
yanaşmaz. Araya beyler, ağalar girer ama boşuna, bir
türlü gönlü olmaz kızın babasının ve iki sevgili
birleşemezler.
Üzüntüsünden sürüsünü bırakan Sürmeli Bey alır
sazını eline beş çamlar mevkiinde kendine bir dergah
kurar. Aşkını, yanık türküleriyle dağlara ağaçlara
anlatır. Küser otağına, obasına ve Akdağlar'a kadar
uzanan çamların arkasında onu bir daha gören olmaz.
Dertli kavalına üflediğ, işli sazına söylettiği
nameler kalır geriye. O gün bu gündür dillerde
yankılanır Sürmeli Bey'in türküleri.
SÜRMELİ KIZIN ÖYKÜSÜ
Sürmeli Yozgat'ta yaşanmış Türk Halk Edebiyatının en
güzel örneklerinden birisidir. Yozgat Sürmelilerinin
ortaya çıkışı 19. yy. sonlarında İkinci Cihan
Harbinin sona erdiği dönemdir. Hepsi 96 beyittir.
Sürmeli güzel gözlü sevgiliye bir hitaptır. Eskiden
genç kızlar dışarıya çıkarken gözlerine sürme
çekerlerdi ve gözleri daha alımlı olurdu. Bol
feracelerinin içinde sadece gözleri görünürdü
kızların.
Yozgat Sürmelileri yaşanmış öykülerin getirdiği
birer sevda, hatta karasevda türküleridir. Bu bir
anlık sürmeli gözlere bakış, yüreklerde büyük
aşklara kara sevdalara başlanmış olur kor düşen
yürekler sessiz sessiz yanar, ateşini genişletir ve
ağızlardan sürmelinin sözleri olarak dökülür.
Söylenen sözlerde acı vardır, hasret vardır, gurbet
vardır. Sürmelileri dinlerken bu kadar
duygulanmamızın sebebi bu sürmeli öykülerinde
yakaladığımız duyguların kendimizde de bir yeri, bir
acısının olmasındandır. Kısaca kendi aşklarımızı,
hasretimizi buluruz Yozgat Sürmelilerinde.
Sürmeli Beyin en tanınmış türküsü ;
Of ooof !
Yozgat seni delik delik anam delerim
Kalbur olur toprağını anam elerim
Vay vay anam sürmelim
Eğer sürmelini yitirirsen anam
Koyun olur peşin sıra melerim
Vay vay anam sürmelim
Of oof ! Çamlığın ardında bir yuva yaptım
Yuvamın içinde sürü otlattım
Ben sürmelimi gurbete attım
Vay vay anam sürmelim
Yozgat türkülerinde hasret, sevda ve hepsinden daha
çok yayla ve yayla ile ilgili konular işlenmiştir.
Yozgat’ı en iyi anlatan “Türkü Yozgat Sürmelisi”dir.
Sürmeli Türküsünden bir dörtlük şöyledir.
Dersini almış da ediyor ezber
Sürmeli gözlerin sürmeyi neyler
Bu dert beni iflah etmez del eyler
Benim dert çekmeye dermanım mı var |
|
|
|
|
